Mất tiếng nói sau tai biến là khi người bệnh không nói được hoặc nói khó vì tổn thương vùng ngôn ngữ của não, hoặc cơ miệng, lưỡi yếu.
Biểu hiện thường gặp mất tiếng nói sau tai biến
- Không nói được hoặc nói ít: hiểu nhưng không diễn đạt được.
- Nói ngọng, nói lắp bắp: yếu cơ miệng, lưỡi.
- Nói sai từ, lẫn lộn: nghe được nhưng khó đáp.
- Khó hiểu lời người khác: nghe không hiểu nghĩa.
Nguyên nhân thường gặp mất tiếng nói sau tai biến
- Tổn thương vùng ngôn ngữ của não: thường bán cầu trái.
- Yếu cơ môi, lưỡi, hàm: phát âm không rõ.
- Phong đàm trở lạc: đàm ứ chặn kinh Tâm, lưỡi khó cử động.
- Tâm khí hư: tâm khai khiếu ở lưỡi.
Theo phương pháp Thập Nhị Kinh
Thập Nhị Kinh là bộ môn do lương y Tăng Ngọc Ánh sáng lập, chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc trên 12 đường kinh. Theo Thập Nhị Kinh, lưỡi và miệng liên quan đến các kinh Tâm, Đại trường, Vị. Làm ấm tay, gáy và thông kinh nhẹ nhàng chỉ hỗ trợ việc luyện nói, không thay ngôn ngữ trị liệu. Các đường kinh cần chú ý:
- Giữa gáy, đầu: Đốc mạch (GV).
- Hai bên gáy: kinh Đởm – Túc thiếu dương Đởm (GB).
- Cổ tay mặt trong: kinh Tâm – Thủ thiếu âm Tâm (HT).
- Huyệt hay dùng: Phong trì, Á môn, Thông lý, Hợp cốc.
Cách xử lý tại nhà không dùng thuốc
- Bước 1: day nhẹ huyệt Đại chùy cho cơ thể thả lỏng, ấn tìm điểm đau để xác định đường kinh.
- Bước 2: làm ấm vùng gáy và cẳng tay bằng máy sấy, để máy cách da một gang tay, thường xuyên hỏi người bệnh có thấy nóng không.
- Bước 3: miết nhẹ từ gáy xuống vai và cẳng tay.
- Bước 4: day lần lượt các huyệt Phong trì, Á môn, Thông lý, mỗi huyệt 30–60 giây.
- Bước 5: làm bài tập vật lý trị liệu thông kinh lạc: tập cơ mặt: nhăn trán, nhắm mắt, cười, chu môi, mỗi động tác 5 lần; phát âm chậm các âm a, o, u rồi đếm số, khoảng 5 phút.
Nói chậm, dùng câu ngắn, cho người bệnh thời gian trả lời. Dùng tranh, cử chỉ, bảng chữ để hỗ trợ. Luyện nói 5–10 phút, nhiều lần trong ngày, phối hợp với bác sĩ và chuyên viên phục hồi chức năng.
Một số bệnh lý liên quan
- Táo bón người tai biến
- Mở khớp vai cho người sau tai biến
- Tổn thương chất trắng não
- Tê nửa người sau xuất huyết não
- Teo cơ người nằm lâu
- Tê bì tay sau tai biến
- Tắc động mạch cảnh
- Đau đùi bắp chân
- Tê chân tiểu đường
- Tay chân lạnh mất ngủ
Khi nào cần đi khám ngay
Đột ngột nói khó, méo miệng, yếu liệt mới hoặc đau đầu dữ dội cần gọi 115. Nuốt sặc, ho khi nuốt, buồn chán hoặc nghĩ quẩn kéo dài cũng cần báo bác sĩ.
Xem bài giảng video hướng dẫn của thầy Tăng Ngọc Ánh
Nội dung chăm sóc sức khỏe tại nhà, không thay thế thăm khám của bác sĩ.

